Thương yêu trước hết là thương yêu cuộc đời trong cơ thể, trái tim mình, xung quanh mình (Hạnh phúc đích thực kỳ -18)

  26/04/2017

Xã hội bây giờ có nhiều người tự tử, trong đó có rất nhiều người trẻ vì họ không có khả năng thương yêu. Thương yêu trước hết là thương yêu cuộc đời trong cơ thể mình, trái tim mình, ở xung quanh mình...

- Nhà báo Hoàng Anh Sướng: Có một thông tin mà khi thiền sư chia sẻ đã khiến tôi giật mình và bị ám ảnh. Đó là hàng năm ở Pháp, có khoảng 12.000 thanh niên tự tử vì rơi vào tình trạng tuyệt vọng. Ở Việt Nam, hiện chưa có con số thống kê chính xác về số lượng người tự vẫn hàng năm. Nhưng qua thông tin trên báo chí, tôi tin, số lượng người tự tử cũng rất lớn. Tôi thực sự rất hoang mang, không hiểu tại sao ở cái tuổi trẻ đầy nhựa sống, khát vọng và đam mê, nhiều người lại tự hủy hoại sự sống quý báu, tìm đến cái chết dễ dàng như thế?

- Thiền sư Thích Nhất Hạnh: Xã hội bây giờ có nhiều người tự tử, trong đó có rất nhiều người trẻ vì họ không có khả năng thương yêu. Thương yêu trước hết là thương yêu cuộc đời. Cuộc đời ở trong cơ thể mình, trong trái tim mình, ở xung quanh mình. Chán đời thì không sống được. Vì vậy, chúng ta phải thực tập “yêu đời”. Sự sống là một cái gì rất quý giá. Ở Pháp, mỗi ngày có khoảng ba chục thanh niên, thiếu nữ tự tử.

Ở Anh, Nhật, Mỹ, số người tự tử còn nhiều hơn. Có người nhảy từ tòa cao ốc hai ba chục tầng xuống để chết, rất thương tâm. Họ không có khả năng xử lý những nỗi khổ, niềm đau trong lòng. Đó là những cảm thọ khó chịu, những cảm xúc mạnh của giận hờn, tuyệt vọng…

Cuộc trò chuyện với Thiền sư Thích Nhất Hạnh về Hạnh phúc đích thực (Kỳ 18)

Nhiều trẻ em đến tham gia các khóa tu

- Thế hệ trẻ bây giờ rất tài năng, có ý chí, nghị lực và khát vọng cống hiến. Họ dễ vượt qua những áp lực cuộc sống, chinh phục những đỉnh cao nghề nghiệp song nhiều bạn lại thường gục ngã trước những cú sốc tinh thần, tình cảm. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến những cái chết rất đáng tiếc và thương tâm. Thiền sư có giải pháp nào không?

- Cảm xúc là một cái gì đến rồi đi. Tại sao mình lại phải chết vì một cảm xúc? Đó là tuệ giác cần phải có. Mình không phải chỉ là cảm xúc. Mình là hình hài, cảm thọ, tri giác, tâm hành, nhận thức. Khi biết điều này rồi, mình có thể học được phương pháp xử lý những cảm xúc mạnh.

Khi một cảm xúc mạnh tới, mình phải nhận diện nó. Giống như khi trời sắp có cơn giông, sẽ có những dấu hiệu nhận biết. Ta phải ngưng hết mọi chuyện để đối phó với cơn giông bão. Hãy ngồi hoặc nằm xuống để theo dõi hơi thở. Ngồi tư thế hoa sen, bán già, kiết già, hoặc nằm dài ra với hai tay buông xuôi dọc theo thân. Bắt đầu theo dõi hơi thở, để ý đến sự phồng xẹp của bụng.

Thở vào thấy bụng mình phồng lên, thở ra thấy bụng mình xẹp xuống. Chỉ để ý tới điều đó thôi. Đừng suy nghĩ. Đừng để tâm mình trên đầu mà hãy kéo tâm xuống dần tới bụng, xuống tới rốn, rồi thấp hơn nữa, tới huyệt đan điền. Mình có thể đặt tay lên huyệt đan điền để cảm nhận sự phồng xẹp của bụng theo hơi thở. Phồng... xẹp, phồng... xẹp. Nếu làm được như vậy thì cơn bão tới một thời gian, 5 phút, 10 phút, nửa giờ rồi nó sẽ đi qua và mình sẽ không còn sợ nữa. Lần sau nó tới thì chỉ việc làm như vậy thôi. Cái đó gọi là deep breathing – thở sâu hay belly breathing – thở bụng, chứ không phải chỉ thở bằng phổi. 

- Nghĩa là chỉ để ý tới sự phồng xẹp của bụng, hoàn toàn chấm dứt sự suy nghĩ?

- Đúng thế. Giống như lúc trời bão tố, mình thấy cái cây trước sân oằn oại trong gió bão. Nếu để ý ngọn cây, mình sẽ thấy cây rất mong manh và cảm giác cây có thể bị gãy. Song nếu để ý phần gốc, mình sẽ có cảm giác khác, thấy cội cây vững chãi với bao nhiêu rễ cắm sâu xuống lòng đất.

Cơ thể mình cũng vậy. Phía đầu óc, não bộ chỉ là cái ngọn nên khi có cảm xúc lớn, đừng để tâm ở trên đó mà phải đi xuống, thân cây là bụng, gốc cây là đan điền. Ôm lấy chỗ đó thì rất là vững. Mình sẽ thở vào, thở ra và nhận diện sự phồng xẹp của bụng. Làm được như vậy thì chắc chắn cảm xúc lớn của mình không thể đẩy mình tới chuyện làm bậy và tự tử.

- Phương pháp vượt bão, chống chọi với cơn bão lòng của thiền sư quả là đơn giản mà hữu hiệu vô cùng. Nhưng vấn đề là làm sao khi bão đổ bộ, ập đến mà mình đủ bình tĩnh để nằm xuống, hít thở. Vì thường  khi cơn bão lòng ập đến, nó sẽ tàn phá ngay lập tức, sẽ làm mình đau đớn, không còn tỉnh táo?

- Phải thực tập điều đó ngay ngày hôm nay, khi cảm xúc mạnh chưa tới, nếu không thì lúc đó mình sẽ quên ngay. Mỗi ngày phải thực tập 5-10 phút phương pháp thở bụng, trong tư thế nằm cũng như tư thế ngồi. Sau vài ba tuần điều này sẽ thành thói quen. Một ngày nào đó khi cảm xúc mạnh tới thì tự nhiên mình nhớ thực tập và mình sẽ vượt qua cảm xúc đó một cách dễ dàng. Mình không sợ nó nữa, sẽ thách thức nó: tới đi, không sao hết, ta biết cách để xử lý ngươi.

Khi biết được điều này rồi, mình phải dạy cho con em mình. Nếu là giáo viên thì trong lớp học, mình cũng dành thời gian để trao truyền phương pháp này cho học sinh. Có nhiều vị giáo viên từng tu học ở Làng Mai đã về dạy cho học sinh của mình và giúp được cho các em rất nhiều. Các thầy, sư cô của làng Mai ở khắp nơi đang tìm cách dạy cho các giáo viên nắm vững điều này và đem vào trường học để trao truyền cho sinh viên, học sinh.

Mình cần dạy cho người trẻ làm thế nào thở cho có ý thức và buông bỏ sự căng thẳng trong thân, tâm, dạy cho họ cách chế tác niềm vui, cách để nhận diện và ôm ấp niềm đau. Những điều này có thể trao truyền mà không cần có màu sắc của Phật giáo, hoàn toàn là đạo đức học ứng dụng. Bởi nếu đưa vào trường học như một tôn giáo thì sẽ bị chống đối nhưng nếu mình đưa vào như một sự thực tập luân lý đạo đức thông thường thì có thể sẽ được chấp nhận.

Cách đây không lâu, tôi và một nhóm các sư thầy, sư cô làng Mai có gặp ông thống đốc bang California (Mỹ), đề nghị với ông ấy làm thế nào để có thể đưa sự thực tập này vào trường học, không những trường tư mà cả trường công. Hiện nay, có nhiều trường tư đã bắt đầu làm rồi.

- Vì sao thiền sư lại đưa thực tập chánh niệm vào trường học khởi đầy từ tiểu bang California?

- Vì ông thống đốc bang Califonia đã thực tập thiền cho nên trong khi gặp gỡ chúng tôi mới đề nghị như vậy.

- Ngày nay, nhiều em tuy còn nhỏ, chỉ 3-5 tuổi nhưng đã có cảm xúc rất mạnh, thậm chí đã có những đứa trẻ muốn tự tử. Liệu ta có thể áp dụng phương pháp thở bụng cho những đứa trẻ này?

- Chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng phương pháp thở bụng và giúp con em mình thực tập. Mình nói: “Con nắm tay mẹ và cùng thở với mẹ nhé. Có phải lúc hít vào, cái bụng mình phồng ra? Lúc thở ra, cái bụng mình xẹp xuống không? Phồng... xẹp...”. Mình truyền năng lượng chánh niệm của mình cho con, giúp nó quên đi những tư tưởng, những cảm thọ đang tràn ngập trong đầu.

Giống như thiền hướng dẫn ở làng Mai mà các thầy, các sư cô làm, em bé nắm tay ba hoặc mẹ và ba mẹ truyền cho con sự vững chãi của mình. Hai cha con cùng hít vào, hai mẹ con cùng thở ra. “Con biết không, cái giận, cái buồn đó đến rồi đi, nếu mình biết thở thì cái nào mình cũng vượt thắng được. Và đây, ba đang thở với con, ba giúp cho con. Có Bụt ở trong lòng mình, yểm trợ cho mình”. Mình thực tập với con thì mai mốt khi ở một mình, cảm xúc tới, nó sẽ nhớ và thực tập. Như vậy, mình cứu được cuộc đời nó. Phải dạy nó thực tập liền, đừng đợi.

Các khóa tu tại Âu châu, Mỹ châu, cách chúng tôi giúp là trao truyền cách thở cho cha mẹ, cho thầy cô giáo để họ chăm sóc và trao truyền lại cho con cái, cho người trẻ. Không cần đợi các cơ quan chức năng, mình làm được gì thì làm. Bộ Giáo dục, các nhà chính trị chắc cũng thấy được những đau thương đó và họ cũng sẽ có cách của họ. Mình có cách của mình rồi thì mình cứ đem ra thực tập để giúp xã hội.

 

“Trong cuộc sống có những chàng trai, cô gái rất cô đơn. Đôi khi họ ngồi nói chuyện với chính mình, nói chuyện với cái bóng của mình rất là tội nghiệp. Mà họ đâu phải là không đẹp trai, xinh gái. Họ cô đơn tại vì cái tánh xấu, không có biết lắng nghe, không biết nói ái ngữ, có nhiều đam mê, nhiều tật xấu, nhiều bạo động trong người. Họ không nói chuyện được với mọi người nên họ phải mua con chó, con mèo để nuôi, để trò chuyện. Họ mua những hộp thức ăn đắt tiền và trút tất cả tình thương cho chúng. Thương con chó, con mèo dễ hơn thương con người vì đôi khi mình nói tầm bậy tầm bạ, con mèo nó không có giận. Tội nghiệp như vậy đó”.

(Còn nữa)
Hoàng Anh Sướng

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Nhập Email của bạn để nhận được những kiến thức và tin tức bổ ích nhất cho bạn và gia đình của bạn !

Fanpage