Phật Cổ Đàm, một nhà tâm lý học sâu sắc nhất của thế gian

  20/04/2016

Đạo Trung Dung

Phật Cổ Đàm là người đầu tiên dùng nhóm từ “ sống theo đạo trung dung”, và dĩ nhiên không ai có thể hoàn thiện ý nghĩa mà người đã đem vào từ trung dung.

Đừng chuyển từ thái cực này sang thái cực khác, từ sa xỉ đến khổ hạnh, từ vui thú đến đầy ải. Hãy cố gắng ở đúng khoảng giữa.”

Người gọi con đường của người là đạo trung dung. Ý nghĩa đầu tiên là bạn có thể tránh hai thái cực, hũy khuynh và tả khuynh – khi bạn có thể ở đúng ngay chính giữa hai thái cực, bạn sẽ không ở ngay giữa, bạn sẽ vượt qua bộ ba hai thái cực và điểm giữa. Nếu bạn từ bỏ hai thái cực, điểm giữa cũng tự động biến mất. Điểm giữa của cái gì…?

Điểm giữa của Phật Cổ Đàm không phải ở chính giữa, mà là, thực ra, một cách tinh tế để thuyết phục bạn thay đổi. Nhưng nếu nói thẳng với bạn rằng bạn cần thay đổi, có thể sẽ khiến bạn ngại ngần, e sợ. Ở giữa có vẻ quá đơn giản.

“Trời đất là một cơ cấu thống nhất.
Nó không loại trừ bất cứ thứ gì, nó bao gồm tất cả”.

Phật Cổ Đàm đã chơi chữ với tất cả tấm long từ bi. Thật ngữ riêng của người cho từ trung dung là majjhom nikaya, đạo trung dung. Thái cực này phải loại trừ thái cực kia. Thái cực này phải đối nghịch với thái cực nọ. Tiêu cực đối nghịch với tích cực. Trừ đối nghịch với cộng. Chết đối nghịch với sống. Nếu bạn coi chúng như những thái cực, tự nhiên chũng sẽ là những phạm trù đối nghịch với nhau.

Nhưng người có thể dừng lại ngay điểm giữa hay lập tức sẽ vượt qua tất cả mọi thái cực và cả điểm giữa. Từ lập trường cao hơn của hiện hữu đã thay đổi, bạn có thể thấy không có đối nghịch nào cả. Các thái cực đối nghịch với nhau, không mâu thuẫn nhau, mà chỉ bổ sung cho nhau.

Sống và chết không phải là hai kẻ thù của nhau, chúng là một giai đoạn của một tiến trình. Chết không có nghĩa là chấm dứt sự sống, chỉ là hồi phục lại. Nó đem đến cho sự sống một hình thức mới, một cơ thể mới, một mặt bằng ý thức mới. Nó không đối chọi với sự sống, xét một cách công bằng nó là một tiến trình làm mới cuộc sống, làm cuộc sống trẻ lại. Ngày không đối chọi với đêm…

Trong trời đất không hề có sự đối chọi nào với bất cứ thứ gì. Mọi đối nghịch đều góp phần vào tổng thể. Trời đất là một cơ cấu thống nhất. Nó không loại trừ bất cứ thứ gì mà nó bao gồm tất cả.

Người có thể dừng lại ở điểm giữa thấu hiểu trải nghiệm tuyệt vời này, rằng không hề có đối nghịch, không hề có mâu thuẫn. Toàn bộ trời đất chỉ là một, và trong cái một ấy, mọi mâu thuẫn, mọi đối nghịch, mọi trái ngược đều hòa tan vào một thể duy nhất. Bấy giờ trong sự sống có cái chết, trong ngày có đêm. Người có thể trải nghiệm cơ cấu thống nhất này không còn sợ hãi nữa, không khổ não hay ân hận. Lần đầu tiên người ấy nhận ra sự mênh mông, bao la của mình – người ấy cũng mênh mông, bao la như trời đất vậy. Lúc một người vượt qua những đối lập và hiểu rằng vạn vật đều bổ sung cho nhau, người ấy không còn là một phần của trời đất nữa, mà trở thành toàn thể trời đất.

Tôi kể bạn nghe điều ngớ ngẩn cuối cùng. Ngày xưa – trong một người nào đó như Phật Cổ Đàm, hay Mahavia, Trang Tử, hoặc Lão Tử - đã xảy ra một chuyện một phần tử trở nên lớn lao hơn toàn thể. Hoàn toàn không hợp lý chút nào, hoàn toàn không toán học chút nào – nhưng vẫn tuyệt đối đúng. Một Phật Cổ Đàm không chỉ chứa đựng cả trời đất, mà vì sự thay đổi của người, người lớn hơn trời đất một chút. Trời đất không biết gì về tính chất bổ sung của nó, và đó là khi người vượt lên và lớn hơn cả trời đất, mặc dù người vẫn là một phần tử của nó. Sống theo đạo trung dung là một trong những phương pháp tuyệt vời để thay đổi chính mình thành tiên tiến nhất. Từ dọn mình để sống theo đạo trung dung, bạn sẽ phải từ bỏ mọi ý tưởng về các thái cực. Và tất cả tư tưởng của bạn đều cực đoan – dù tả khuynh hay hũy khuynh, dù là Ki – tô giáo hay Hồi giáo, dù là đạo Hindu hay đạo Phật. Bạn đã lựa chọn, bạn không được phép có ý thức không chọn lựa, mà chấp nhận mọi thứ như nó đang hiện hữu.

Tất cả những thành kiến của bạn là lựa chọn của bạn. Tôi phản đối mọi thiên khiến của bạn, để đưa bạn về lại điểm giữa.

Đức giáo hoàng nghe nói có một phụ nữ ở Ireland đã sinh mười đứa con, cho nên ông phái một vị hồng y đến chuyển lời chúc của ông cho bà ta.

Khi gặp người phụ nữ, vị hồng y nổi giận khi biết bà không phải là tín đố Công giáo. Ông ta gầm lên: “Ý ngài muốn nói là tôi phải đi suốt chặng đường này để gặp một kẻ theo đạo Tin Lành cuồng dâm ư”

Đây là con đường của các thiên kiến. Một sannyasin là người không có thiên kiến không chọn riêng cho mình bất cứ một hệ tư tưởng nào, là người có ý thức không chọn lọc về tất cả mọi sự. Khi không chọn lọc, bạn sẽ ở điểm trung dung. Lúc bạn lựa chọn là lúc bạn chọn một thái cực. Lúc bạn lựa chọn là lúc bạn đối kháng với một cái gì đó, nếu không, sẽ không có vấn đề lựa chọn. Sống theo ý thức không chọn lọc là ý nghĩa khác của sống theo đạo trung dung.

Chuyện kể rằng có một hoàng tử khôi ngô tuấn tú – tên là Shrona – lần đầu tiên nghe Phật Cổ Đàm thuyết pháp. Phật đã ghé thăm kinh đô vương quốc của chàng trai trẻ này . Nghe Phật thuyết giáp, vị hoàng tử đã xin được thụ giáo ngay. Chàng vốn nổi tiếng là một người chơi đàn sitar rất hay và cũng nối tiếng với nối sống xa hoa cực kỳ vương giả.

Người ta nói thậm chí khi chàng đi lên cầu thang, thay vì tay vịn, mỗi bậc cầu thang là một thiếu nữ trẻ đẹp, khỏa thân đứng đó để hoàng tử vịn vai mà bước. Hoàng tử ngủ suốt ngày vì đêm trước chàng uống quá say. Suốt đêm nào là lễ hội, chè chén, ăn uống, hát ca và nhảy múa. Chàng không có thời gian để ngủ bạn đêm.

Mọi người đều biết tất cả những điều nay. Phật Cổ Đàm chưa bao giờ ngần ngại khai tâm cho bất cứ ai. Lúc này người ngần ngại. Người nói: “Shrona, ta biết mọi chuyện về ông. Ta muốn ông cân nhắc kỹ, suy nghĩ kỹ hơn. Ta sẽ ở lại kinh đô này trong bốn tháng mùa mưa”.

Suốt bốn tháng mùa mưa, Phật Cổ Đàm thường chẳng đi đâu, cũng không đi khất thực. Tám tháng trong năm họ đi suốt và chia sẻ những kinh nghiệm thiền định cũng như những trạng thái ý thức cao hơn. Nhưng vì 20 năm thế kỷ trước. chỉ có đường đất và phật không cho phép môn đệ của người sở hữu của cải – dù là một cây dù hay giày dép, chỉ ba bộ áo. Một bộ phòng trường hợp cấp bách, hai bộ thay đổi mỗi ngay sau khi tắm, không được nhiều hơn. Vào mùa mưa rất khó để giữ cho ba bộ áo được khô ráo và đi trân trần trên đường đất dễ khiến mọi người nhiễm bệnh.

Vì lý do đó người đã xác định trong bốn tháng sẽ ở yên một chỗ, và mọi người có thể đến viếng thăm nếu muốn. Tám tháng bạn nên đến với những người khát khao, bốn tháng hãy để người khác đến với bạn.

Cho nên người nói: “ Không cần phải vội shrona”.

Nhưng Shrona nói: “ Khi đã quyết định tôi không bao giờ xét lại. Người phải khai tâm cho tôi ngay bây giờ”.

Phật vẫn cố thuyết phục: “ Cân nhắc lại cũng chẳng hại gì, vì ông đã sống một cuộc đời tuyệt đỉnh xa hoa. Ông chưa bao giờ đi bộ ngoài đường phố, ông luôn ngự trên cỗ xe vàng. Ông chưa bao giờ ra khỏi lâu đài và ngự uyển sang trọng của ông. Ông luôn sống với nhiều phụ nữ đẹp, nhạc sĩ với vũ công tuyệt vời. Tất cả những thứ đó sẽ không còn nữa khi ông trở thành một sannyasin”. Người nói với shrona: “ Ông sẽ không thể. Và ta không muốn bất cứ ai quay lại thế gian, vì điều đó sẽ khiến người ấy đánh mất lòng tôn kính chính mình. Đó là lý do ta bảo ông hãy cân nhắc…” Shrona nói: “Tôi đã suy đi nghĩ lại nhiều lần rồi và vẫn muốn thụ giáo ngay bây giờ. Người càng bảo tôi cân nhắc, tôi càng cứng cỏi và bướng bỉnh hơn”.

Phật Cổ Đàm đành phải nhượng bộ và khai tâm cho hoàng tử, và từ ngày thứ hai đã nảy sinh rắc rối, những rắc rối mà không một sannyasin nào của Phật ngờ tới. Một rắc rối mà có lẽ Phật Cổ Đàm chờ đợi bắt đầu xảy ra.

Trong khi tất cả các nhà sư đều có ba bộ quần áo, shrona lại sống trần trụi – từ thái cực này sang thái cực khác. Trong khi tất cả các bhikku đều đi bộ trên đường, shrona lại luôn đi bộ ở mép đường đầy gai nhọn. Trong khi tất cả các nhà sư khác đều nghỉ ngơi dưới bóng râm của tán cây, shrona lại luôn đứng giữa trời nắng trưa.

Trong sáu tháng, hoàng tử khôi ngô tuấn tú đã gần như chỉ còn da bọc sương, quắt queo, đen đủi. Không ai có thể nhận ra đó là người đã từng có cuộc sống vô cùng xa hoa. Chân chàng rướm máu, người chàng sọp đi, Một đêm sáu tháng sau, Phật Cổ Đàm đã đến gốc cây nơi chàng đang ngủ. Đức Phật rất hiếm khi ra đi trong đêm tối để đến bên một Sannyasin dù bất cứ lý do gì. Không có sự tình cờ nào, ít nhất trong kinh Phật. Đây là lần duy nhất.

Người đánh thức Shrona dậy và hỏi một câu lạ lung: ““ Ta nghe nói khi ông còn là hoàng tử, ông còn là một danh cầm sitar, có đúng không?”

Shrona nói: “ Người có thể hỏi han bất cứ lúc nào. Tôi không hiểu có việc gì quan trọng để người phải hỏi han lúc nửa đêm”.

Phật Cổ Đàm nói: “ Đợi một chút, ông sẽ thấy điều quan trọng”.

Shrona nói: “ Vâng, chính thế”.

Phật nói: “ Câu hỏi thứ hai là, khi dây đàn quá căng liệu có phát ra tiếng nhạc được chăng?”

Shrona đáp: “Dĩ nhiên là không rồi, nếu quá căng, dây đàn sẽ đứt”.

Phật nói: “liệu dây đàn quá chùng, liệu có phát ra tiếng nhạc được chăng?”

Shrona nói: “ Người đang hỏi những câu lạ lùng vào lúc nửa đêm. Khi dây đàn quá chùng, chúng không thể tạo ra tiếng nhạc. Cần có một độ căng nhất định. Thật ra chơi đàn sitsar rất đơn giản. Thực sự tinh thông là giữ cho dây đàn ở đúng khoảng giữa, không căng quá cũng không chùng quá.”

Phật nói: “ Đây là điều quan trọng ta muốn ông lưu ý. Cuộc sống cũng giống như một nhạc cụ. Nếu quá căng sẽ không phát ra âm nhạc, nếu quá chùng cũng không phát ra âm nhạc. Những dây đàn của cuộc sống phải ở đũng khoảng giữa, không quá căng cũng không quá chùng. Chỉ khi đó mới có âm nhạc. Và chỉ khi thuần thục cách giữ cho chúng ở khoảng giữa. Vì ông là bậc thầy của đàn sitar, ta cũng muốn ông trở thành bậc thầy của cuộc sống. Đừng chuyển từ thái cực này sang thái cực khác, từ sa xỉ đến khổ hạnh, từ vui thú đến đầy ải. Hãy cố gắng ở đúng khoảng giữa.”

Phật Cổ Đàm quả đúng là một nhà tâm lý học sâu sắc nhất của thế gian. Hãy sống theo đạo trung dung trong bất cứ hành động nào trong cuộc sống của bạn – luôn tìm thấy điểm giữa, nghĩa là bạn đã tìm thấy con đường thiền và con đường giải phóng.

 

Lược theo : Phật Cồ Đàm/ Osho

 

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Nhập Email của bạn để nhận được những kiến thức và tin tức bổ ích nhất cho bạn và gia đình của bạn !

Fanpage