Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều và những giấc mộng giúp bản thân trưởng thành từ... cái chết

  21/11/2015
Thế là tôi đã rời bỏ thế gian này ra đi. Những người thân yêu và bạn bè quây quanh chiếc giường tôi đang nằm. Lúc đó, tôi đứng ở cách xa mọi người và quan sát tất cả. 

Tôi nằm trên chiếc giường cạnh ô cửa sổ lớn mở ra vườn. Bên cạnh tôi một cuốn sách đọc dở. Tôi không nhớ đó là cuốn sách gì. Nhưng là một cuốn sách mỏng. Có lẽ là một tập thơ của một nhà thơ nào đó.

Một người bạn đã già của tôi từ từ mở hai cánh cửa sổ để ánh sáng mùa thu lùa vào nơi tôi nằm. Tôi thấy ngoài vườn gió đang reo vang trong những vòm lá. Một con chim có cái đuôi đỏ quét đất đang nhìn về phía tôi và hót vang. 

Tiếng hót của nó giống tiếng tiêu mà khi sống tôi vẫn thổi. Trên cành cây hồng trứng ở góc vườn rực rỡ những chùm quả. Tôi gọi những quả hồng chín là những ngọn đèn của mùa thu. 

Tôi không nhớ rõ mặt người bạn mở cánh cửa sổ cạnh giường tôi. Có thể là Lương Tử Đức, Trịnh Hữu Sỹ, Lê Phương Chung, Đỗ Văn Hiểu hay Chu Lượng. Chắc chắn không phải A Sáng vì A Sáng còn trẻ mà người mở cửa sổ râu tóc bạc phơ. Còn Nguyễn Quyến thì không phải rồi. Vì lúc đó Nguyễn Quyến đang đọc một bài thơ của tôi viết, như một lời chào cuối cùng để ra đi.

Tôi mỉm cười mãn nguyện. Vì khi còn sống, tôi ước sẽ được ra đi vào một ngày mùa thu trong ngôi nhà ông nội tôi xây đã 150 tuổi và tôi muốn Nguyễn Quyến là người đọc bài thơ tôi viết về ngày tôi ra đi. Giọng Nguyễn Quyến đọc thơ quả là quyến rũ, vẫn như thời Nguyễn Quyến ngoài 20 tuổi. 
 
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều và những giấc mộng giúp bản thân trưởng thành từ... cái chết
Tôi vô cùng mãn nguyện vì đã cầu được ước thấy, có đủ bạn bè thân thích đến dự đám tang mình (Ảnh: ST)

Tôi vô cùng mãn nguyện vì đã cầu được ước thấy. Người ta có thể xin được nhiều thứ nhưng xin được ra đi vào một ngày mình muốn và có những người thân yêu cùng bạn bè bên cạnh quả là một lời cầu xin quá xa xỉ và ít được chấp nhận. 

Khi Nguyễn Quyến vừa đọc bài thơ xong thì một đoàn người đi vào sân nhà tôi. Đó là những nhạc công phường bát âm làng Chùa. Toàn là những người thân quen. Một trong những loại nhạc tôi mê đắm chính là những bản nhạc của phường bát âm.

Tôi đã viết hai bài thơ về âm nhạc này. Mỗi lần tiễn đưa những người trong làng, tôi thường đi cạnh phường bát âm. Tiếng nhạc vang lên làm cho tôi nhìn thấy con đường vô hình từ thế gian về tới cõi thiên thu. Đẹp, da diết, mênh mang và lộng lẫy.

Mọi người trong nhà tất bật chuẩn bị mọi thứ cho tôi. Một ai đó nhấc chiếc túi hành lý cho chuyến đi cuối cùng của tôi rồi nói: “Nhẹ quá, sao lại mang ít thế nhỉ”. Một người khác: “Ông ấy mang cái gì thế”. Tôi mỉm cười thích thú vì biết rằng chẳng ai đoán được tôi mang gì theo đâu. Bí mật mà.

Một số người khóc nức nở bên tôi. Tôi không thích như thế. Chuyến ra đi của tôi đẹp như thế sao lại khóc. Tôi ra đi ở cái tuổi không có gì phải nuối tiếc. Ra đi trong một ngày thu đẹp. Người thân và bạn bè đông đủ. 

Thơ chào tạm biệt đã viết xong cả một năm trước đó. Và còn gì thú vị hơn khi được nằm thanh thản trên chiếc giường cạnh cửa sổ mở ra vườn và mùa thu đang tràn ngập khắp nơi, nghe bài thơ của chính mình. 

Bất chợt, có tiếng điện thoại réo vang và như không chịu ngừng. Tôi tự hỏi: “Mình chết rồi mà vẫn có ai gọi thế nhỉ?”. Vì tiếng điện thoại kéo dài quá nên tôi quờ tay tìm điện thoại.

Tôi tỉnh giấc. Tôi vừa qua một giấc mộng. Tỉnh dậy rồi thấy luyến tiếc. Sao giấc mộng không kéo dài thêm để mình được xem cuộc ra đi của mình tiếp tục như thế nào. Nếu giấc mộng tiếp tục thì điều sợ nhất là phải nghe điếu văn của một ai đó của cơ quan, đoàn thể hay khối phố gì gì đó. 

Chính thế mà mấy lần tôi nói nửa đùa nửa thật với bạn bè rằng, khi tôi mất các ông phải viết điếu văn chứ không để người khác. Và tốt nhất là không có điếu văn mà chỉ đọc bài thơ của tôi viết, cho chuyến đi của tôi cùng thơ của bạn bè viết về một điều gì đó. 

Có một điều khác biệt vô cùng trong giấc mộng này là tôi không còn cảm thấy sợ hãi khi tỉnh khỏi mộng về cái chết của mình nữa, cho dù đó chỉ là giấc mộng.
 
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều và những giấc mộng giúp bản thân trưởng thành từ... cái chết
Tôi không còn cảm thấy sợ hãi khi tỉnh khỏi mộng về cái chết của mình nữa (Ảnh: ST)
Rất nhiều người nói với tôi rằng: Họ đã mơ thấy họ chết. Tôi không chỉ gặp giấc mộng thấy mình chết một lần mà tôi nhớ chính xác là ba lần. Tôi không nhớ rõ giấc mộng đầu tiên vào khi nào. Nhưng chắc lúc đó tôi còn rất nhỏ. 

Bởi thế mà tỉnh khỏi giấc mộng, tôi đã ôm chặt mẹ tôi và khóc nức nở vì sợ hãi. Vừa khóc, tôi vừa nói với mẹ: “Con chết rồi u ạ, con chết rồi”. Mẹ ôm chặt tôi vào lòng và nói: “Đấy chỉ là mơ ngủ thôi, con chết thế nào được, làm sao mẹ lại để con chết”. 

Mẹ tôi nói vậy nhưng sau này tôi biết mẹ sợ hãi giấc mộng ấy của tôi hơn chính tôi. Tôi tin rằng: nỗi sợ hãi lớn nhất của những người mẹ là mất con. 

Vào một đêm mùa hạ trong những năm cuối đời của mẹ tôi, hai mẹ con tôi ngồi trong vườn trò chuyện dưới ánh trăng như dát vàng. Chợt mẹ tôi nói: “Sau này mẹ mất đi rồi có còn ai thương con như mẹ không”. 

Đêm ấy, nước mắt chảy giàn dụa trên mặt tôi. Cũng như mọi người, tôi vẫn có bao người thương yêu như anh chị em tôi, vợ con tôi và bạn bè tôi. Nhưng không ai có được tình thương giống mẹ. 

Bây giờ mỗi khi về quê vào những đêm mùa hạ có trăng, tôi vẫn ra vườn ngồi xuống nơi mẹ con tôi đã ngồi. Lúc nào tôi cũng cảm thấy hơi ấm từ mẹ tỏa vào tôi. 

Khi 20 tuổi, tôi lại mộng thấy tôi chết. Sau khi tỉnh giấc, tôi đã rời khu cư xá sinh viên và đi lang thang trong trường. Tôi thực sự sợ hãi. Lúc đó, hình ảnh hài cốt ngả sang màu đen thẫm như sừng của bà nội tôi lại hiện ra. 

Tôi không thể nào chịu nổi với ý nghĩa một ngày nào tôi chỉ còn là một bộ hài cốt như thế. Khi tôi còn nhỏ, cha mẹ tôi thay áo cho bà nội tôi. Vì là cháu trai nên anh cả tôi và tôi phải tham gia việc rửa ráy hài cốt bà tôi. Lúc đó, em trai tôi còn quá nhỏ nên không tham gia. 

Khi nhìn thấy hài cốt của bà nội, tôi đã òa nên khóc. Có lẽ lúc đó, nỗi nhớ thương bà mới tràn ngập toàn bộ con người tôi. Và lúc đó, cái chết của bà nội mới thực sự ám ảnh tôi. Còn ba năm trước đó, tôi vẫn mơ hồ nghĩ bà tôi đi vắng đâu đó ít ngày rồi sẽ trở về. 

Những năm tháng ở tuổi đôi mươi tôi bị cái chết ám ảnh. Tôi sợ đến mức nhiều đêm không ngủ được. Nhưng đến bây giờ, khi tôi đã gần 60 tuổi thì giấc mộng về cái chết không còn làm tôi khiếp sợ nữa. 

Tôi cảm thấy bình thản hơn cho dù tôi chưa biết cảm giác thật ra sao khi cái chết cận kề. Nhưng tôi vẫn tin, những lần chết trong mộng giống như những lần thực tập về cái chết bởi trước sau ai cũng chết. Tôi cũng nhận thấy tôi đã trưởng thành trong cả chính những giấc mộng của mình. 
 
Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều và những giấc mộng giúp bản thân trưởng thành từ... cái chết
Tôi chuẩn bị sẵn thơ cho bạn bè đọc trong đám tang của mình (Ảnh: ST)

Những giấc mộng mà chúng ta không tin đó là một phần của đời sống thật đã thực sự mang cho tôi những trải nghiệm. Nó dẫn tôi đi từ nỗi sợ hãi kinh hoàng đến sự chấp nhận thanh thản. Nó dạy tôi phải biết cách hòa vào cuộc sống tự nhiên và đồng hành cũng cái tự nhiên ấy. 

Và lúc này tôi muốn nói rằng: Tôi đã trưởng thành qua những cái chết của tôi trong mộng. Nhưng thực tế chúng ta đâu có chỉ chết một lần. Mỗi ngày trôi đi tôi cảm thấy là một lần chúng ta đã chết một cái chết ngắn. 

Đôi khi, bằng một khả năng điểu khiển cảm giác, chúng ta quay lại căn phòng ngày hôm qua chúng ta đã làm việc hay sống trong đó, chúng ta có thể cảm thấy một thân xác chúng ta còn vương lại ở đó. Đó là sự thật. Chỉ có điều chúng ta không đủ khả năng để nhận ra điều ấy hoặc cố gắng một cách tối cực đoan để chối từ điều ấy.
Thay lời nguyện cầu

Chúng ta thường chăm sóc những ngôi mộ
bằng nỗi sợ hãi và tiếc thương
Nhưng ít người chúng ta nhìn thấy

Cỗ xe tang lộng lẫy
Trong tiếng trống tưng bừng
Làm thần chết cũng hết phiền muộn

Và tên tuổi chúng ta được khắc
Trên phiến đá lặng im
Lấp lánh và uy nghiêm
Như tên các vị thánh

Ít hơn nữa những người chúng ta
Tìm thấy âm nhạc tinh khiết trong buổi cầu hồn
Và gương mặt những nhạc công phường bát âm
Đắm say trong thế giới bí ẩn

Và càng ít hơn những người
Sau chén trà buổi tối
Ngồi trên tràng kỷ

Nghe bài điếu văn viết cho mình
Vang lên với một giọng trầm
Trong một tối mùa thu tuyệt đẹp

Và lúc đó ở bên ngoài cửa sổ
Khu vườn giàn dụa trăng
Họ đã nhìn thấy vẻ đẹp diệu kỳ
Trong những gì luôn đe dọa người khác
(Rút từ tập Cây ánh sáng, NXB Hội Nhà văn 2010)
Nguyễn Quang Thiều/ Theo tamsugiadinh.vn

Bình luận

Tin tức mới

Chương 11- Từ thuốc tới thiền: Chìa khóa cho sự thảnh thơi

Chương 11- Từ thuốc tới thiền: Chìa khóa cho sự thảnh thơi

Đây không phải là lười biếng. Người lười có thể có vẻ, nếu nhìn từ bên ngoài, cứ như người đó không làm việc gì cả, nhưng tâm trí người đó lại đi xa nhất có thể được; còn người thảnh thơi – thân thể người đó được thảnh thơi, tâm trí người đó được thảnh th

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Nhập Email của bạn để nhận được những kiến thức và tin tức bổ ích nhất cho bạn và gia đình của bạn !

Fanpage